Giriş
DOA depozito yönetim sistemi, kullanılmış içecek ambalajlarının çöpe atılmadan ayrı şekilde toplanmasını, geri dönüşüme gönderilmesini ve tüketiciye ambalaj karşılığında ödeme yapılmasını sağlayan çevreci bir uygulamadır. “DOA” ifadesi, “Depozitosu Olan Ambalajlar” anlamına gelir. Sistem sayesinde plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının ekonomik değerini kaybetmeden geri kazanılması amaçlanır.
Türkiye’de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda ve Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen sistem, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ülke genelinde yeni bir uygulama dönemine geçmiştir. Tüketiciler, DOA işareti bulunan uygun ambalajları iade ederek ambalaj başına belirlenen bedeli dijital cüzdanlarına aktarabilmektedir. ekiler
- DOA depozito yönetim sistemi nedir?
- DOA sistemi nasıl çalışır?
- Hangi ambalajlar iade edilebilir?
- Ambalaj iadesi nasıl yapılır?
- DOA uygulaması ve dijital cüzdan
- Depozito sisteminin çevresel faydaları
- ART Recycle’ın depozito sistemindeki çalışmaları
- Sıkça sorulan sorular
- Sonuç
DOA Depozito Yönetim Sistemi Nedir?
DOA depozito yönetim sistemi, Türkiye’de uygulanan zorunlu depozito sistemi kapsamında belirli içecek ambalajlarının ayrı toplanmasını, iade edilmesini ve geri dönüşüme kazandırılmasını sağlayan ulusal bir yapıdır.
Sistemin temel amacı ambalajların atık haline gelmeden kaynağında ayrı toplanmasıdır. Böylece geri dönüşüm tesislerine daha temiz, sınıflandırılmış ve yüksek kaliteli malzeme ulaştırılabilir. Toplanan ambalajlar saha operatörleri tarafından teslim alınır, sayım ve doğrulama süreçlerinden geçirilir ve geri kazanım tesislerine yönlendirilir.
Depozito uygulaması yalnızca bir ambalaj toplama yöntemi değildir. Üreticileri, satış noktalarını, tüketicileri, saha operatörlerini, lojistik merkezlerini ve geri dönüşüm tesislerini bir araya getiren kapsamlı bir döngüsel ekonomi modelidir.
DOA Sistemi Nasıl Çalışır?
Sistem, tüketicinin DOA işaretli bir içeceği satın almasıyla başlar. Ürün tüketildikten sonra boş ambalaj çöpe atılmak yerine yetkilendirilmiş iade noktasına götürülür.
DOA sistemindeki temel aşamalar şöyledir:
- Tüketici, üzerinde DOA işareti bulunan içeceği satın alır.
- İçecek tüketildikten sonra ambalaj boş şekilde muhafaza edilir.
- Ambalaj, DOA İade Makinesi veya DOA İade Merkezi’ne götürülür.
- DOA mobil uygulaması üzerinden makinenin karekodu okutulur.
- Ambalaj, iade makinesine tek tek yerleştirilir.
- İade bedeli kullanıcının DOA dijital cüzdanına aktarılır.
- Toplanan ambalajlar geri kazanım sürecine gönderilir.
Bu yapı sayesinde ambalajın üretimden tüketime, tüketimden geri dönüşüme kadar olan hareketi kayıt altına alınabilir.
Hangi Ambalajlar DOA Sistemine Dahildir?
Her plastik veya cam ambalaj doğrudan sistem kapsamında kabul edilmez. İade edilecek ambalajın üzerinde öncelikle DOA işareti bulunmalıdır.
Sistem kapsamında genel olarak 0,10 litre ile 3,01 litre arasındaki tek kullanımlık içecek ambalajları yer almaktadır. İade edilebilen başlıca ambalaj türleri şunlardır:
- PET içecek şişeleri
- Cam içecek şişeleri
- Alüminyum içecek kutuları
- DOA işareti bulunan su ambalajları
- Gazlı ve gazsız içecek ambalajları
- Meyveli içecek ve doğal mineralli su ambalajları
Ambalajın boş, kırılmamış ve fiziksel bütünlüğünü koruyor olması gerekir. Barkodu zarar görmüş, aşırı ezilmiş veya parçalanmış ambalajlar makineler tarafından tanımlanamayabilir. mbalaj İadesi Nasıl Yapılır?
Ambalaj iadesi için öncelikle DOA mobil uygulamasına kayıt olunması gerekir. Uygulamada bulunan “İade Noktası Bul” özelliği kullanılarak en yakın makine veya iade merkezi görüntülenebilir.
DOA İade Makinesi’ne ulaşıldığında makinenin ekranına dokunulur. Ardından mobil uygulamadaki “İade Et” seçeneği açılır ve makine ekranında oluşan karekod telefon kamerasıyla okutulur.
Boş ve uygun durumdaki ambalajlar makinenin besleme haznesine tek tek yerleştirilir. Makine, ambalajın barkodunu ve fiziksel özelliklerini kontrol eder. İade işlemi tamamlandığında kazanılan bedel DOA dijital cüzdanında görüntülenir. Görevli bulunan DOA İade Merkezlerinde ise görevlinin cihazındaki karekod okutularak ambalajlar teslim edilebilir. ygulaması ve Dijital Cüzdan Ne İşe Yarar?
DOA mobil uygulaması, sistemin tüketiciye yönelik dijital yönetim merkezidir. Kullanıcılar uygulama üzerinden en yakın iade noktalarını görebilir, gerçekleştirdikleri iadeleri takip edebilir ve kazandıkları tutarları yönetebilir.
İade edilen her uygun ambalaj için 1 TL tutarındaki bedel DOA dijital cüzdanına aktarılır. Biriken tutarlar banka hesabına gönderilebilir, nakit olarak çekilebilir veya alışverişlerde kullanılabilir. üzerinden ayrıca iade edilen PET, cam ve alüminyum ambalajların sayısı görülebilir. Böylece kullanıcılar yalnızca kazandıkları bedeli değil, geri dönüşüme sağladıkları çevresel katkıyı da takip edebilir. ito Yönetim Sisteminin Çevresel Faydaları
Depozito sistemi, değerli ambalaj malzemelerinin evsel atıklarla karışmasını engeller. Temiz ve ayrı şekilde toplanan ambalajlardan daha kaliteli geri dönüştürülmüş ham madde elde edilebilir.
Sistemin başlıca faydaları arasında doğal kaynak tüketiminin azaltılması, enerji tasarrufu sağlanması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve karbon emisyonlarının düşürülmesi yer alır. Aynı zamanda sokaklara, parklara, sahillere ve su kaynaklarına bırakılan içecek ambalajlarının azaltılmasına katkı sağlar.
Ambalajların ekonomiye yeniden kazandırılması, ham madde ithalatına olan ihtiyacın azaltılmasına da destek olabilir. Bu yönüyle sistem hem çevresel hem de ekonomik sürdürülebilirliği güçlendiren önemli bir uygulamadır. ecycle ile Depozito İade Süreçleri
ART Recycle, geri dönüşüm, ambalaj geri kazanımı ve döngüsel ekonomi alanlarındaki deneyimiyle DOA depozito yönetim sisteminin sahada etkin şekilde uygulanmasına katkı sağlamaktadır.
Türkiye’de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen uygulama, ambalajların kontrollü biçimde toplanmasını ve geri dönüşüme kazandırılmasını hedeflemektedir.
ART Recycle’ın saha deneyimi sayesinde işletmelerin depozito sistemine uyum sağlaması, iade edilen ambalajların doğru şekilde yönetilmesi ve tüketicilerin sisteme daha kolay katılması desteklenmektedir. Böylece tüketiciyle başlayan iade süreci, profesyonel saha yönetimi ve geri kazanım altyapısıyla tamamlanmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
DOA ne demektir?
DOA, “Depozitosu Olan Ambalajlar” ifadesinin kısaltmasıdır. Üzerinde DOA işareti bulunan içecek ambalajları depozito sistemine dahil edilebilir.
DOA depozito bedeli ne kadar?
1 Temmuz 2026 itibarıyla uygun ve DOA logolu her plastik, cam veya alüminyum içecek ambalajı için 1 TL iade bedeli uygulanmaktadır. plastik şişe iade edilebilir mi?
Hayır. Ambalajın sistem kapsamında olması ve üzerinde DOA işaretinin bulunması gerekir. İşareti bulunmayan veya sistem tarafından tanımlanmayan ambalajlar kabul edilmez.
Ezilmiş şişeler DOA makinesine atılabilir mi?
Ambalajın barkodunun okunabilir ve fiziksel bütünlüğünün korunmuş olması gerekir. Aşırı ezilmiş, kırılmış veya barkodu zarar görmüş ambalajlar kabul edilmeyebilir.
DOA iade noktaları nerede bulunur?
En yakın DOA İade Makinesi veya İade Merkezi, mobil uygulamadaki “İade Noktası Bul” özelliğinden ya da DOA internet sitesindeki haritadan görüntülenebilir. zito bedeli banka hesabına aktarılabilir mi?
Evet. DOA dijital cüzdanında biriken tutarlar banka hesabına transfer edilebilir, ATM üzerinden çekilebilir veya alışverişlerde kullanılabilir.
DOA depozito yönetim sistemi, içecek ambalajlarının çöpe atılmak yerine kontrollü şekilde toplanmasını ve geri dönüşüm ekonomisine kazandırılmasını sağlayan kapsamlı bir uygulamadır. Tüketicilerin iade ettikleri ambalajlar karşılığında ödeme alması, sisteme katılımı teşvik ederken çevresel farkındalığı da artırmaktadır.
ART Recycle, Afyonkarahisar, Uşak, Denizli ve Kütahya’daki saha çalışmalarıyla depozito sisteminin erişilebilir, düzenli ve sürdürülebilir şekilde işletilmesine katkı sunmaktadır. DOA işaretli ambalajların doğru noktalara teslim edilmesiyle doğal kaynakların korunması, çevre kirliliğinin azaltılması ve döngüsel ekonominin geliştirilmesi mümkün hale gelmektedir.